Sabbatical met kinderen, Caroline's column

De reis begint, West-Australië.

Je baan opzeggen en de wereld rondgaan met kinderen. Heel veel jonge ouders dromen daar wel eens van. Maar het echt doen......Voor dromers én doeners is hier de column van Caroline Freriks. Samen met haar man Cas en kinderen Bas (3) en Joep (1) zwierf zij zeven maanden over de aardbol. Caroline doet elke maand op deze site verslag van hun ervaringen. Hier het eerste verslag.

We zagen een beetje op tegen de vliegreis van twintig uur naar Perth. Joep vindt tien minuten op schoot al lang en als eenjarige heeft hij geen eigen stoel. Gelukkig valt het mee. Op het langste stuk van Londen naar Singapore (dertien uur) heeft hij een babystoeltje op de klaptafel voor ons en slaapt hij het grootste deel van de vlucht. Bas slaapt ook veel en is verder aan het spelen met de cadeautjes die hij van de stewardessen krijgt. Later in de trein van Perth naar Freemantle als ze allebei lawaaierig en vervelend zijn vragen we ons wel eens af hoe die reis zo smooth kon gaan.

Aangekomen in Freemantle, de leuke kustplaats bij Perth, moeten we allemaal een beetje wennen. Wij aan het idee dat de reis nu echt begonnen is, Joep aan het tijdsverschil (6 uur) en aan de nieuwe omgeving. Bas voelt zich direct op zijn gemak in de oude koloniale cottage met veranda, voortuin en achtertuin. We blijven een week in Freemantle, trekken ons plan, regelen een huurauto en genieten van boottochtjes naar Perth, de dierentuin, de vele speeltuinen en mooie musea vol met aboriginal kunst.

Als we uit Perth vertrekken en op de linkerrijbaan met onze Mitsubishi Magna cruisen zijn we echt op pad. De vrijheid van eigen vervoer is groot. Wij denken buiten het seizoen te reizen, maar er blijkt in Margaret River (een mooi plaatsje middenin het wijngebied, zo'n 300 kilometer onder Perth) geen onderdak meer te krijgen, volgens de aardige mevrouw van het Tourist Office. Gelukkig vindt ze nog een cottage voor een nacht in het bos met schapen voor de deur en een houtkachel in de kamer. Joep zet van blijdschap zijn eerste passen. De dagen daarna zitten we zes kilometer verderop in een nationaal park aan de kust. De weg van Margaret River naar de kust is zo mooi dat we die wel de rest van ons leven iedere dag zouden willen rijden. In de lodge waar we zitten zijn veel surfers want deze kust heeft een van de beste surfs ter wereld. Erg leuk om weer zo tussen de reizigers te zitten, maar dan nu met twee kids. De gemeenschappelijke keuken is de basis voor veel gesprekken.

De laatste tien dagen van onze reis langs de westkust verblijven we in het Tropische Noordwesten, aboriginal land. Hier heb je veel aboriginal communities op land dat aan hen 'teruggegeven' is. Je bent echt in de 'outback'. Ver weg van alles. Automobilisten zwaaien naar elkaar, blij iemand te zien. We huren een 4wdrive en trekken een paar dagen het binnenland in. Veel niet geasfalteerde wegen en vooral heel veel oranje stof. Het landschap van Broome naar Fitzroy Crossing verandert 440 kilometer lang niet, een bocht in de weg is de grootste bezienswaardigheid in dit 'bush-landschap'. We maken een mooie tour naar een van de gorges en krijgen uitleg over de aboriginal historie in dit gebied. De schilderes van een doek dat we in Perth kochten woont hier en het is interessant om haar in haar afgelegen community te bezoeken. En verder zijn we lekker met de jongens aan het spelen bij onze safaritent. Over een paar dagen stappen we in het vliegtuig naar Sydney.

Van Sydney naar Queenstown in Nieuw Zeeland.

Kamperen in Kiwi Country.

Cas en Caroline namen onbetaald verlof en reisden zeven maanden de wereld rond met Bas (3) en Joep (1). Een sabbatical leave. Elke maand doet Caroline versag van hun reis. Zie ook hun praktische informatie over voorbereiding, verlofregelingen, rond-de-wereld-tickets en wat er nog meer komt kijken bij een sabbatical met kinderen. Hier het tweede verslag.

De laatste week in Australië brengen we door in Sydney. Volgens de Sydneyers zelf is er 'apart from love' geen reden om ergens anders in Australië te wonen. Een begrijpelijk uitgangspunt in een stad met zoveel 'natural beauty'. De wijde rivieringang waaraan Sydney ligt is echt prachtig met zijn vele baaien en zeilbootjes. De ferry is voor Bas en Joep het populairste vervoermiddel. Strand, dierentuin, museum, mooie wandelroute, je komt er met de ferry. In de hippe wijk Newtown zitten we in een hostel tussen jonge backpackers en genieten van de vele nationaliteiten en restaurantjes. Even leiden we weer een echt stads leven.

Van Sydney vliegen we in drie uur naar Auckland. Weer twee uur tijdsverschil erbij. Dat is met de vier uur van vorige week toch heel wat. Gelukkig zitten Bas en Joep binnen drie dagen weer in hun ritme. We huren een camper en reizen af naar het Northland waar we direct op onze wind- en waterdichtheid getest worden. Oh, wat hebben we het nat en koud na dat tropische Australië. Maar de bossen met reuzenbomen (Kauri forrest) zijn prachtig. In de Bay of Islands durven we de camper tot groot plezier van Bas zelfs op een klein pondje te zetten, om zo op een van de vele mooie eilandjes aan te komen.

Reizen met Bas en Joep in een camper blijkt een perfecte formule. Het biedt ons een mooie mix van vertrouwdheid en verandering. De jongens slapen iedere avond in hetzelfde vertrouwde bedje, hun speelgoed op een vaste plek, maar wij staan wel steeds op andere campings en zien zo dus veel van dit ongelooflijk mooie land. Het is ook relaxed reizen. Een keer alles uitpakken en altijd alles bij de hand. De campings zijn hier fantastisch met vaak een speeltuintje en meestal genoeg plek om rond te rennen, met steentjes te gooien, te voetballen, kortom alles wat je graag doet of je nu onder de 5 of boven de 35 bent. We hebben een plastic driewieler gekocht waar Bas ieder hoogteverschil mee neemt en dan met veel lawaai over die campingweggetjes naar beneden komt racen. Joep heeft een vrachtwagen die hij steeds vol schept met zand. Eindeloos zijn ze daarmee in de weer.

Op zoek naar beter weer vertrekken we naar het zuiden, waar we in Taupo gelegen aan 'the great lake' even pauzeren. Taupo ligt in een thermisch gebied met geisers, kokende modderpoelen, vulkaanuitbarstingen en het beste: hot water springs. Daar duiken we de eerste dag direct in. Een weldaad voor de hele familie. Buitenlucht 12 C, watertemperatuur 38-40 C, gelegen in een mooie groen vallei en maar lekker dampen. Omdat het hier zonnig is blijven we uiteindelijk vier dagen in Taupo en genieten van de mooie rivier, de rapids, de watervallen, het meer, de vreemde thermische gebieden en van de hot springs die een vast onderdeel aan het einde van de dag vormen. We kopen extra fleecetruien en hebben het nu allemaal wat warmer.

Vanaf windy Wellington nemen we de ferry naar het zuideiland. We varen door een prachtige fjord naar Picton. We vonden het noordeiland al een paradijs van rust en mooie natuur, totdat we op het zuideiland aankomen. Daar wonen nog veel minder mensen. Heb je geen grote wegen. Alles is hier tweebaans en gaat door de bergen of langs een kronkelige kust. Het kan niet mooier of gevarieerder. We gaan wat langere wandelingen maken. Joep vindt de rugdrager prima en Bas vindt het ook leuk om te wandelen, zolang we hem maar aan de praat houden. Ook gaan we wat vaker op natuurcampings staan of bij een boerderij logeren waar de plek zelf ook al een avontuur is. Nature people zijn we geworden. In het mooie, maar heel toeristische Queenstown laten we het bungyjumpen, heliskien, jetboating en paragliding voor wat het is en gaan we gewoon lekker langs het meer wandelen, een tochtje met de stoomboot maken of een mooi gelegen speeltuintje opzoeken.

Eilandhoppen in Polinesië. van Nieuw Zeeland naar Paaseiland.

Cas en Caroline namen onbetaald verlof en reisden zeven maanden de wereld rond met Bas (3) en Joep (1). Een sabbatical leave. Elke maand doet Caroline verslag van hun reis. Zie ook hun praktische informatie over voorbereiding. verlofregelingen. rond-de-wereld-tickets en wat er nog meer komt kijken bij een sabbatical met kinderen. Hier het derde verslag

We reizen met onze camper op het zuid eiland van Nieuw Zeeland en lijken in een natuurfilm rond te rijden. Absoluut hoogtepunt zijn The Southern Alpes. De bergketen met eeuwige sneeuw op het zuid eiland. We hebben in het berggebied aan verschillende meren gekampeerd en steeds een ander zicht op deze schitterende toppen gehad. Je wordt hier veelvuldig in de verleiding gebracht al dat schoons ook eens vanuit de lucht te bekijken. Uiteindelijk zwichten ook wij en met een klein sportvliegtuigje vliegen we over de The Alps en landen in de Milford Sound. een grillige fjord. Alle vier forse oordoppen op wat vooral bij Bas en Joep een grappig gezicht is. Bas geniet nog het meeste van het vliegen in dit kleine vliegtuigje en roept bij ieder stipje: kijk onze camper. daar staat ie! Bij Mount Cook (de berg koekje). de hoogste berg van Nieuw Zeeland maken we de spectaculairste wandeling van de reis. Over rotsen. loopbruggen en door onherbergzaam landschap lopen we met zicht op de besneeuwde piek van deze majestueuze berg naar het gletsjermeer. Bas toont zich weer een echt berggeitje en Joep vindt het gelukkig ook leuk in de rugdrager. Het afscheid van de camper na zes weken geeft een ontheemd gevoel. alsof we ons huis terug moeten geven. En hoe krijgen we onze spullen weer allemaal in die paar tassen. Wat groeit bagage toch makkelijk. we kunnen gelukkig wat mensen blij maken met alles wat we achterlaten. Dat is reizen: afscheid nemen om weer verder te kunnen.

Van Auckland vliegen we naar Tahiti. onderdeel van Frans Polynesië. We passeren de daggrens. waardoor Cas voor de tweede keer 38 wordt en we zijn verjaardag nog eens overdoen. Tahiti is het synoniem voor paradijs. Je wordt er ontvangen met muziek en bloemenslingers. de mensen zijn mooi en dragen veelal de bekende bloemenshirts met verse bloemen in het haar. Het klimaat en de vegetatie zijn tropisch. Helaas regende het onafgebroken. Je kunt niet overal in het goede seizoen reizen en hier zaten we echt midden in de regenmaand van het jaar. Het was vooral voor ons lastig omdat we niets meer droog konden krijgen in ons vochtige hutje. maar Bas en Joep vonden het prima om met de kinderen van de hoteleigenaar in de regen te spelen. We gingen ook gewoon naar het strand. nat werden we overal. en zwemmen in die warme oceaan blijft lekker. ook als het regent.

En dan zijn we op weg naar de meest geïsoleerde plek ter wereld: Rapa Nui (Paaseiland). Het eiland is qua grootte vergelijkbaar met Texel en ligt zo'n 4500 kilometer van Tahiti en 3800 km van Chili. Er wonen ongeveer 4000 mensen in Hanga Roa. het enige plaatsje en de rest van het eiland is verlaten. Een onwaarschijnlijke en magische plek. vooral ook vanwege de Moai. de bekende beelden met grote koppen die hier langs de kust staan. We logeren hier in een prachtig huis van de voormalige burgermeester van het eiland. Eigenlijk nemen ze geen gasten meer in huis. maar omdat wij Nederlanders zijn en dus nazaten van Jacob Roggeveen. die als eerste Europeaan het eiland in 1722 op paaszondag 'ontdekte. worden we met open armen ontvangen. Het witte haar en de gulle lach van Joepie helpen ook erg mee. Een huis waar altijd veel mensen op bezoek zijn. iedereen mee-eet en waar wij als gasten gewoon gezellig in meedraaien. Geweldig. Hier ervaren we voor het eerst de latinocultuur waar mensen ook dol zijn op andermans kleine kinderen. Maria Reina. onze gastvrouw. danst iedere dag even met Joep door de keuken. maakt lekkere fruitdrankjes voor hem en Bas mag samen met haar bananen en ander fruit plukken in de tuin. Voor de kids is dit een paradijsje. We huren drie dagen een fourwheel-drive. rijden onverzekerd rond (autoverzekering bestaat daar niet) en verkennen het eiland. Wilde paarden. verlaten landschap en dan die waanzinnige beelden. Er zijn bijna geen toeristen en in de winkelstraat van het dorp staan net zoveel paarden als autos buiten geparkeerd. Met pijn in ons hart verlaten we deze magische plek.

Nieuwjaar vieren aan Copacabana

Van Paaseiland vliegen we in vijf uur naar Santiago de Chile. Joep heeft in deze periode een gil ontwikkeld waar glazen van kunnen springen. Die zet hij op als hij het niet meer leuk vindt. Tijdens deze vlucht dus. Niet iedereen is blij met ons en wij zijn pas weer blij als de landing ingezet wordt. In Santiago de Chile is het zomer en schijnt de zon, de vliegreis zijn we snel weer vergeten. De stad is omringd door bergen, waar je de sneeuw nog op ziet liggen. Mooi, de natuur zo zichtbaar vanuit een stad. Mijn broer Pieter heeft een goed hotel voor ons geboekt en zo kunnen we zonder geregel of gezoek van de namiddag en avond in het centrum genieten.

De volgende ochtend worden we om zes uur opgehaald en vliegen we naar Rio de Janeiro. Stad waar Pieter woont en waar we ook mijn ouders zullen ontmoeten. Zij zijn een paar dagen eerder aangekomen vanuit Nederland en we logeren met zijn allen in het appartement van Pieter aan Copacabana. Vanaf het balkon hebben we een geweldig uitzicht over de hele baai. Om naar het strand te gaan hoeven we alleen de Avenida Atlantica over te steken. Dit is echt een vakantie in een reis. Bas krijgt van Pieter zo´n opvouwbaar aluminium stepje en crost al snel behendig over de boulevard.

Het verwerken van tijdsverschillen begint inmiddels gewoon te worden. Sinds we op 12 december Nieuw Zeeland verlaten hebben is het tijdsverschil in 11 dagen opgelopen tot 9 uur. In dit Braziliaanse leven, waar pas om negen of tien uur ´s avonds gegeten wordt, is het nu wel handig dat de kinderen niet zo vroeg naar bed willen. Tussen kerst en oud en nieuw gaan we nog een paar dagen naar Buzios. Een populaire badplaats, mooi gelegen op de punt van een schiereiland, drie uur ten noorden van Rio. Net als in Rio trekken de witte haren van Joep veel aandacht. Veel voorbijgangers strelen even lief over zijn haar. Hij voelt blijkbaar de grote Braziliaanse liefde voor kinderen, want hij blijft lachen bij al die aanrakingen. De golfslag is hier wat minder heftig dan in Rio, waardoor Bas en ook Joep met zijn dikke luier met veel plezier de golven opzoeken.

Op oudejaarsavond gaat iedereen in Rio in het wit gekleed. Het nieuwe jaar wordt ingeluid met allerlei concerten op het strand van Copacabana. Deze nacht wordt ook het feest van de godin van de zee gevierd met bloemenoffers aan de zee en kaarsen in het zand. Om twaalf uur is er een spectaculair vuurwerk over de hele baai. Pieter´s appartement is gevuld met feestende Brazilianen en Nederlanders. Bas roept net als wij ´oh´ en ´ahh´ en schuift in zijn witte shirtje overal lekker tussendoor, totdat hij om twee uur op een bank in slaap valt. Joep heeft het al iets eerder opgegeven.

Van Rio vliegen we naar Salavador de Bahia, de hoofdstad van Bahia. Veel Braziliaanse muzikanten komen uit Bahia, de staat in Brazilië met de meeste Afrikaanse invloed. Hier ontmoeten we Cas zijn ouders. En zo beginnen wij hier onze tweede vakantie in de reis. Nu met opa Ben en oma Trees. Bas en Joep genieten enorm van het weerzien met hun opa´s en oma´s. We reizen met Ben en Trees naar Cachoeira, drie uur met de auto van Salvador in het binnenland. Cachoeira is vervallen, maar de glorie van toen proef je nog. Ooit floreerde deze streek met zijn tabak- en suikerrietplantages. We slapen hier in een oud klooster met zwembad en een klein speeltuintje. Hebben natuurlijk heel veel bij te praten en laten Bas en Joep lekker rondrennen in de straatjes met nauwelijks verkeer en af en toe een ezel. Vanuit Salvador vliegen Ben en Trees naar Manaus en wij naar Sao Paulo, waar we Pieter weer zien. Hij woont daar in een prachtig appartement, waar we een paar dagen van meegenieten. En dan vliegen we naar Buenos Aires en zijn we na een maand van familieontmoetingen ineens weer met zijn vieren.

Fietsen zonder zijwieltjes in Argentinië

In Buenos Aires moeten we echt weer wennen aan het reizen met zijn vieren. Brazilië was voor ons een grote familievakantie met logeerpartijen in luxe hotels en in Pieters riante appartementen. Hier slapen we in een kleine donkere kamer met twee stapelbedden in een lawaaiig backpackershostel. Ook de geslotenheid van de Argentijnen is even schrikken na de open en altijd blije Brazilianen. Er zijn maar weinig mensen die een praatje met ons willen maken of even leuk doen tegen de kids en dat zijn we niet meer gewend. Het blijkt de bekende hoofdstedelijk arrogantie te zijn.

In Cordoba (noordwestelijk van Buenos Aires) zijn de mensen heel open en vriendelijk en nemen meer de tijd voor alles. Op de centrale plaza laten veel opa´s en oma´s hun kleinkinderen uit. Joep vindt het ook prachtig om daar rond te rennen en Bas luistert graag naar de bands die daar spelen. Als we na een paar dagen in onze gehuurde Ford Mondeo de stad verlaten voelen we ons weer echte reizigers. De cassetttebandjes van VOF de Kunst en Ibbeltje maken overuren en Bas en Joep luisteren alsof het de eerste keer is. In Mina Clavero, een plaatsje aan een rivier in de Sierra de Cordoba vinden we een heel gezellig familiehotel met een grote tuin. Het is ook vakantietijd voor de Argentijnen en zo komen we in contact met veel Argentijnse families. Het is een genoegen om te zien hoe snel vriendschappen ontstaan tussen de families die op dezelfde balustrade in het hotel een kamer hebben. Wij zitten er middenin en doen lekker mee. Bas en Joep worden opgenomen in een grote schare van kinderen en wij delen ´s avonds eten en wijn met de andere families. Door de vele gesprekken krijgen we steeds meer door hoe belabberd de economische situatie van dit land is. Het is hier door de koppeling van de peso aan de dollar niet alleen erg duur voor ons, maar ook voor de Argentijnen zelf. Er is veel werkeloosheid en de salarissen zijn schokkend laag. (Inmiddels is de economische en politieke situatie in Argentinië nog aanzienlijk verslechterd.)

We zijn de enige gasten in een familiepension in Los Cocos wat ook in de Sierra ligt. Op een fietsje van een van de kleindochters van de gastfamilie leert Bas fietsen zonder zijwieltjes. Een triomf op een bijzonder hobbelige oprijlaan. 'Kijk eens, kijk eens ik kan het...'. Vanuit dit gebied reizen we in een dag zo´n 500 kilometer naar het noorden naar de provincie Tucuman. Daar verandert het landschap dramatisch en komen we echt in de bergen.
Tafi de Valle is zoals je je Zuid Amerika voorstelt: stoffige straten, witte huisjes en de jeugd galopperend door de straten. Paardrijden leer je hier zoals bij ons fietsen. We reizen langzaam verder naar het noorden en komen door de meest waanzinnige en verlaten landschappen. Bij Cafayate worden de cactussen steeds groter (3-4 meter) en zijn er ook veel wijnbodega´s. Steeds vaker rijden we over niet-geasfalteerde wegen en belanden uiteindelijk in Cachi, een indianendorp aan de voet van de Andes. We zien mooie canyons, sneeuw, lama´s, prachtige finca´s en hebben het gevoel dat de tijd stilstaat. Over een pas van 3600 meter rijden we naar Salta, de koloniale hoofdstad van deze provincie. We dalen door de wolken af in een tropische groene vallei. Salta ligt op 1200 meter en heeft een prettig zomers klimaat. Daar zitten we in Residencial Elena vlakbij de centrale Plaza San Martin, waar tot diep de nacht door jong en oud geflaneerd wordt.

Joep begint een beetje met praten. Leuk genoeg geen Nederlandse woorden, maar no en si en ook gracias als hij iets krijgt. Bas spreekt inmiddels ook een paar woordjes Spaans. Dit allemaal tot groot plezier van de Argentijnen. De laatste week zijn we in Tilcara in het uiterste Noordwesten, een indianendorpje op 2500 meter hoogte waar vanwege het mooie licht ook veel kunstenaars wonen. We leren een kunstschilder kennen, die ons meeneemt naar een boerderij, waar het carnaval met alle indiaanse tradities en offers gehouden wordt. Een mooie indrukwekkende afsluiting in een land met zoveel uitersten en verschillen.

Hand in hand piramides beklimmen in Mexico

We hebben onze plannen gewijzigd en vliegen vanuit Buenos Aires niet naar besneeuwd New Mexico in de VS, maar naar tropisch Cancun in Mexico. We kunnen nog geen afscheid nemen van warm en Spaanstalig Amerika en stellen sneeuw en kou nog even uit. In Cancun vinden we niet het Mexico waar wij naar op zoek zijn. De grote internationale hotels bezitten de mooie plekken aan het strand en couleur locale komt er niet meer aan te pas. Snel op pad dus. We huren een auto en onze eerste stop is Valladolid, een klein oud stadje met een mooie plaza waar we 's avonds met de Mexicanen flaneren. We logeren in een pousada met een grote patio en de sfeer van vroeger. Een van de grootste archeologische Maya sites: Chitzen Itza ligt hier niet ver vandaan. De indrukwekkende piramides zijn nog indrukwekkender als je ze gaat beklimmen. Gelukkig heeft Bas geen hoogtevrees en zo gaat Joep op de rug van Cas en ik aan de hand van Bas omhoog. Naar beneden is zo mogelijk nog enger. Bas voelt het aan: 'Geef mij maar weer een hand mam.', en zo word ik door mijn zoon van drie naar beneden geloodst. Terug naar Valladolid nemen we de lokale route in plaats van de tolweg en daarmee zo'n honderd hoge drempels. In de kleine dorpjes staan rieten huizen en langs de weg verkopen mensen bij de drempels, waar de auto's afremmen hun waren. 'Kopen we dat', roept Bas steeds en zo komen we thuis met bananen, kauwgum, een meloen en een voetbal.

Merida is een prachtige Mexicaanse stad met een koloniaal centrum. Je hebt hier van die prachtige oude hotels met patio's en grote kamers waar Bas en Joep lekker kunnen spelen en die echt een punt van rust in de stad zijn. Op het centrale plein speelt op zondagavond een swingende band en tot ons grote genoegen dansen honderden, met name oudere paren op het plein. Wij swingen met Bas en Joep lekker mee en hebben het gevoel in een film mee te spelen. We raken verslaafd aan deze sfeer en zoeken steeds restaurants of terrassen op, waar muziek gemaakt wordt. Na een paar dagen trekken we weer verder naar San Christobal de las Casas. Hier zitten we midden in Chiapas, een staat waar veel indianen wonen en waar in de dorpjes nog op traditionele wijze geleefd wordt. In San Christobal zijn door de ligging in de bergen, het mooie licht en de kleurrijke indiaanse bevolking veel kunstenaars neergestreken. Het stadje met haar gekleurde huizen en patio's heeft ook een enorme aantrekkingskracht op buitenlanders en daar voelen wij helemaal in mee. Wat een fijn leven leiden we hier. Met een tour wandelen we door de bergen van dorp naar dorp. Bas blijft een echte wandelaar en loopt alles zelf, Joep wordt lekker gedragen in de rugdrager. Vooral een bezoek aan de dorpskerk is indrukwekkend. Katholicisme wordt hier gemengd met geloof in andere goden, zoals de Pacha Mama (moeder aarde). In de kerk staan geen banken en worden rijen kaarsen aan de grond vast gesmolten en gebrand om zo wensen te kunnen doen. Binnen lijkt het met rondlopende kippen en veel stro op de grond meer op een marktplaats dan op een kerk; de sfeer is magisch door alle kaarsen en wierook.

Bij Ocosingo logeren we drie dagen op een koffieplantage 'Rancho Esmeralda' in een houten hutje, rijden paard, wandelen over het uitgestrekte boerenland en bezoeken de lokale piramides van Tonina, waar we zo naartoe kunnen lopen. De jongens kunnen op deze plek zonder verkeer eindeloos spelen en worden dikke maatjes met de kinderen van de Rancho. De laatste dagen in Mexico genieten we van de blauwgroene Caribische zee, het witte strand en de wuivende palmen. De tijd mag hier stil blijven staan. Bas wordt vier en we vieren zijn verjaardag met chocoladetaart, slingers en cadeautjes.

Cultureshock in Californië

Na al die maanden in Zuid en Midden-Amerika krijgen we de cultureshock in Los Angeles in de VS. Terug in de geciviliseerde westerse wereld en wat voor één. Het land waar het woord oversized is uitgevonden. In ons hotel vlak bij de luchthaven proberen we alles te regelen voor een snel vertrek per camper. Na anderhalve dag rondbellen en prijzen vergelijken, zijn we op pad. Bas en Joep zitten op een bankje direct achter ons, zodat we makkelijk dingen aan kunnen geven. Bas kan zijn geluk niet op: "We hebben weer ons eigen huisje op wielen." En wij zijn ook gelukkig, want het voelt weer zo vrij om met eigen vervoer op weg te zijn. We rijden weg van de grote steden aan de kust en gaan op zoek naar mooie natuur. Eerst door de woestijn van Californië en Arizona. Dan door de naaldbomenbossen naar Grand Canyon Village. Daar kamperen we in het National Park op een fantastische camping met heel veel ruimte, maar zonder elektriciteit. We maken een kampvuurtje, terwijl Bas en Joep lekker bezig zijn met het verzamelen van bladeren, takjes, stenen, dennenappels in hun nieuwe kruiwagentje en karretje. De beste aankoop van de vakantie blijkt al snel, want ze spelen hier eindeloos mee. 's Nachts vriest het en zijn de katoenen dekbedjes niet voldoende, met dikke truien liggen we in bed. 'S ochtends maken we een opwarmvuurtje en voelen we ons echte natuurmensen in dit bos met nauwelijks andere campers in de buurt.

De eerste aanblik van de Grand Canyon is een schok. Al vaak zagen we foto's van de Grand Canyon, maar de werkelijkheid is zoveel grootser en overweldigender. We blijven een paar dagen, wandelen veel langs de canyon, spelen in het bos bij de camper, maken ook een wandeling de canyon in en verstoken heel wat hout om warm te blijven. Naast het Grand Canyon National Park ligt het Navajo reservation, waar langs de weg indiaanse waren aangeboden worden. Voor Bas en Joep kopen we een dromenvanger, die de slechte dromen in haar net vangt en de goede via de veren doorgeeft aan ze.

We rijden door Western-achtige plaatsjes, waar je ieder moment een schietpartij achter de houten klapdeurtjes verwacht. Utah is het gebied van de kleine dorpjes, de mooie rode rotsformaties, de canyons en meer nationale parken. Via het sprookjeslandschap van Bryce Canyon en de enorme rotsformaties van Zion Canyon rijden we naar Las Vegas. Een vervreemdende ervaring om van de pure natuur zo tussen alle glitter en de roep van het grote geld terecht te komen. We kijken met verbazing naar een op muziek dansende fontein en naar een zeeslag met piratenboten in de vijver voor een casino. Het kost ons weinig moeite om de verleiding van het gokken te weerstaan en we houden de dollars in onze zak. Alleen Bas mag op een kermisachtige attractie zijn best doen om met magneetjes speelgoedvisjes te vangen. Hij houdt er een dolfijnknuffel aan over, die meteen zijn lievelingsknuffel wordt. Op naar de kust. Over de beroemde Higway 1 rijden we langs de spectaculaire kustlijn van Californië. In Big Sur kamperen we in prachtige Stateparks met RedWood Trees en met dramatische uitzichten over de oceaan. Door deze enorme bomen voelen we ons 'klein duimpjes'. We kamperen langs een riviertje waar steentjes gooien en dammetjes bouwen de favoriete bezigheid van Bas en Joep wordt. Ondertussen zijn we professionele kampvuurstokers geworden en zijn we verslaafd aan de romantiek van het vuur.

Nog een paar dagen op avontuur en dan leveren we de camper met weemoed in in San Francisco. We moeten ons huisje verlaten, zo'n afscheid valt altijd zwaar. En dan begint het laatste stuk van onze reis, waarin we vooral veel vrienden opzoeken en daarmee het avontuurlijke deel toch langzaam afsluiten. We zien mijn broer Pieter in San Francisco, logeren een paar dagen bij Amerikaanse vrienden in Seattle en bezoeken in New York ook nog verschillende Nederlandse vrienden. Dat voelt al een beetje als thuiskomen, alhoewel we de oceaan nog over moeten. Het geeft een raar gevoel dat aan zo'n eindeloze periode toch een einde komt. Joep weet niet beter dan dat het leven reizen is, wij weten wel beter, maar willen graag nog langer en verder. Maar Bas vindt het wel mooi geweest en wil graag naar huis en naar de basisschool, nu hij vier is. Als we boven Londen vliegen om nog een laatste tussenlanding te maken roept hij al helemaal opgewonden: " Ik zie het mooie stadje van Amsterdam!"